Joodse Begraafplaats aan de Botjesweg te Zuidbroek

joods monument joodse begraafplaats

De joodse gemeenschap van Noord- en Zuidbroek behoorde aanvankelijk bij Veendam of Hoogezand-Sappemeer. In 1883 had de joodse gemeenteschap een dergelijke omvang aangenomen dat een stuk land werd aangekocht aan de Uiterburen te Zuidbroek. In 1884 werd hier echter een gebouwtje neergezet dat gebruikt werd als leslokaal voor godsdienstigonderwijs. In 1886 werd een stuk grond gekocht aan de huidige Botjesweg en ingeicht als Isralitische begraafplaats. Voor die tijd werden de joodse inwoners van Noord- en Zuidbroek begraven op oa de joodse begraafplaats in Kolham of de algemene begraafplaats in Zuidbroek op een apart gedeelte het zgn galgenkerkhof (hier werden oa misdadigers, armen en vreemdelingen begraven).

De joodse gemeenschap hield in 1942/43 definitief op te bestaan. Alle joden werden opgepakt en zijn via kamp Westerbork naar Auschwitz en Sobibor gedeporteerd. Het betrof leden van de families Dalsheim, van der Hak, van der Laan, Wolf en Boonstra en van Geuns.
Het joodse kerkhof aan de Botjesweg en een beeld nabij het station in Zuidbroek dat de deportaties gedenkt is alles wat nu nog aan de joodse gemeenschap herinnert.

De gemeente Menterwolde is in samenwerking met oa Stichting Archief Muntendam het project "Stolpersteine" gestart. Alle joodse slachtoffers uit de gemeente Menterwolde zullen door middel van deze Stolpersteine herdacht worden. Wanneer deze stenen geplaatst zullen worden is nog niet bekend.

Op de begraafplaats zijn nog 27 grafstenen te vinden, waarvan 1 onleesbaar en 1 halve steen waarvan alleen nog de geboorte- en overlijdensdatum is te lezen.

Op de begraafplaats is een gedenkteken aangebracht: in een davidster staat de tekst: "een eeuwige naam zal ik hun geven 1942-1944"
Hieronder volgt een lijst met namen van de grafstenen die nog aanwezig zijn op de joodse begraafplaats aan de Botjesweg te Zuidbroek. Klik op de thumb voor een groter formaat.

thumb Naam Voornaam
geboren
plaats
overlijden
plaats partner/ouders
Leentje Simons Simons Leentje Wolf
28-11-1852
Kalkwijk
22-12-1933
Noordbroek Jozef Wolf
grafsteen Jozef vd Laan Laan, v.d. Jozef
7-2-1858
Noordbroek
7-7-1935
Noordbroek echtgenoot van Saartje Frank
grafsteen Simeon v.d Hak Hak, v.d. Simeon
12-3-1848
Sappemeer
6-1-1936
Noordbroek weduwnaar van Minna Heimann
grafsteen Leah Heilbronn Heilbronn Leah (Lina)
21-4-1870
Spangenbeg (Dld)
23-12-1937
Noordbroek Heiman Dalsheim
grafsteen Eva Bargeboer Bargeboer Eva
4-8-1848
Winschoten
28-11-1918
Zuidbroek Nathan Haussman
grafsteen Schoontje Simons Simons Schoontje
28-10-1846
Hoogezand
9-11-1916
Noordbroek Izaak Dalsheim
grafsteen Minna Heijmann Heijmann Minna
6-10-1846
Emden (Dld)
30-3-1915
Noordbroek Simeon v.d. Hak
grafsteen Johanna Dalsheim Dalsheim Johanna
11-2-1839
Noordbroek
30-11-1909
Noordbroek Nathan Wolf
grafsteen Johanna Pool Pool Johanna
1-8-1825
Oude Pekela
17-11-1908
Noordbroek Izaak v.d. Laan
grafsteen Nathan Wolf Wolf Nathan
23-7-1836
Zuidbroek
13-3-1907
Noordbroek Johanna Dalsheim
grafsteen Salomon vd Laan Laan, v.d. Salomon
20-4-1863
Noordbroek
14-7-1907
Noordbroek weduwnaar van Lena Wolf
grafsteen Mozes ter Berg Berg, ten Mozes
25-9-1884
Zuidbroek
23-7-1908
Zuidbroek zv Jozef ten Berg en Hanna Wijnberg
grafsteen Benjamin de Levie Levie, de Benjamin
30-7-1857
Oude Pekela
28-11-1912
Zuidbroek Elsje de Levie
grafsteen David Wolf Wolf David
30-9-1882
Noordbroek
20-4-1914
Noordbroek zoon van Jozef Wolf en Leentje Simons
grafsteen Jozef Wolf Wolf Jozef
5-12-1852
 
7-1-1906
  Leentje Simons
grafsteen Izak vd Laan v.d. Laan Izak
18-6-1813
Noordbroek
1-5-1901
Noordbroek Johanna de Pool
grafsteen Simon Wolf Wolf Simon
9-1-1827
Zuidbroek
29-3-1900
Noordbroek weduwnaar van Trientje Schrijver
grafsteen Simon ter Berg ter Berg Simon
4-1-1865
Noordbroek
29-4-1896
Zuidbroek Elsie de Levie
grafsteen Mozes Wolf Wolf Mozes
22-11-1874
Noordbroek
21-9-1893
Noordbroek zoon van Nathan Wolf & Johanna Dalsheim
grafsteen Nathan Hausmann Haussman Nathan
1-1-1844
Noordbroek
4-8-1890
Zuidbroek Eva Bargeboer
grafsteen Esther de Levie Levie, de Esther
15-11-1832
Nieuwe Pekela
25-5-1892
Noordbroek Philippus Dalsheim
grafsteen Trijntje M. Schrijver Schrijver Trijntje M.
11-3-1826
Scheemda
1-5-1895
Noordbroek Simon J. Wolf
grafsteen Lena Wolf Wolf Lena
9-1-1877
Zuidbroek
15-6-1903
Noordbroek Salomon v.d. Laan
grafsteen Rebekka Wolf Wolf Rebekka
9-11-1830
Zuidbroek
12-10-1905
Zuidbroek Izak ter Berg
jbgr-25 (geen foto) Hak v.d. Philippes
7-3-1855
Sappemeer
8-9-1926
Zuidbroek Jetta v.d. Walde
jbgr-26 (geen foto) Hausmann Sara
14-1-1872
Zuidbroek
15-10-1938
Oosterwolde